فيلون يهودي
فيلون يهودي1 در حدود 20 ق م در اسكندريه زاده شد و پس از 40 م درگذشت. فيلسوف يهودي كه آثار متعددي به يوناني2 نوشت (از قبيل تفسيرهاي باطني عهد عتيق و غيره) تا يونانيان را با حكمت يهودي آشنا كند. او سخت تحت تأثير فيثاغوريان، افلاطون و رواقيان بود، و به نوبهٴ خويش، پيشآهنگ غنوسيان، نوافلاطونيان و آباي يوناني كليسا.3 تأثير او بر يهود درخور توجه نبود، چون يهوديت هلنيستي به زودي جاي خود را به يهوديت فلسطيني داد.4 او رسالهاي در خوابگزاري نوشت (در 5 كتاب، كه 2 كتابش موجود است).
ج. نجوم رومي و هلنيستي
مانيليوس
ماركوس مانيليوس5 در آغاز عهد اوگوستين برآمد. مؤلف يك منظومهٴ اخترشماري بزرگ6، رواقي. او نيز مانند لوكرتيوس به ثبات قوانين طبيعت و عدم وقوع معجزات معتقد بود.
دورهٴ دوازده جانور
در همهٴ كشورهاي شرقي، از تركستان تا ژاپن، براي مشخص كردن سالها از يك دورهٴ دوازده ساله استفاده ميكنند كه به نام دوازده جانور موسوم است. ترتيب قرار گرفتن جانوران هميشه يكسان است: موش، گاو، پلنگ يا ببر، خرگوش، اژدها يا تمساح، مار، اسب، گوسفند يا بز، ميمون، مرغ، سگ و خوك يا گراز. نام همان جانوران، در عين حال براي تعيين ماههاي دوازدهگانه، دوازده روز، و دوازده دو ساعت نيز به كار ميرود -- درست همچنان كه در جهان يونان و رومي ساعات، روزها، ماهها، سالها و اعصار تحت سلطهٴ سيارات سبعه قرار داشت و با نام آنها مشخص ميشد. اين گاهشماري به عقيدهٴ ف. بول7 در سدهٴ اول در مصر پديد آمده است. اگر اين درست باشد مدرك تازهاي است در تأييد نفوذ وسيعي كه فرهنگ هلنيستي بر تمدن آسياي مركزي و چين اعمال كرده است.